Thuốc chống khó tiêu có thể gây ra triệu chứng của căn bệnh này

Rễ cây cam thảo được cho là có thể kích thích tiết dịch vị, qua đó làm giảm chứng ợ nóng (Dave Powell, USDA Forest Service, Bugwood.org)

Một ấn bản mới đây của BMJ (Tạp chí Thuốc nước Anh) có thông tin rất thú vị về việc chữa trị chứng ợ nóng kinh niên [1].

Bài nghiên cứu này, với phần mở đầu ghi nhận những tác dụng của các biện pháp y học thông thường dành cho căn bệnh này, đã đưa ra luận điểm rằng việc phẫu thuật có nhiều ưu điểm đối với việc chữa trị chứng bệnh trên. Những loại thuốc chính hiện này đang dùng là “thuốc gây ức chế việc chuyển đẩy proton”, loại thuốc này sẽ ngăn chặn việc sản sinh axít trong dạ dày.

Tác giả bài báo cho rằng, “Khi người ta không sử dụng thuốc này nữa, các triệu chứng thường tái phát vì vậy hầu hết các bệnh nhân phải sử dụng thuốc lâu dài. Điều đó gây ra nhiều bất lợi cho các bệnh nhân và cũng gây tốn kém cho dịch vụ y tế. Tác giả cũng bày tỏ sự lo lắng về sự an toàn khi sử dụng biện pháp này trong dài hạn. Việc liên tục ức chế tiết axít sẽ đi kèm với tăng nguy cơ bị tiêu chảy và rạn xương hông, dù vậy các tác dụng phụ này có đúng là nguyên nhân không hiện chưa rõ.”

Không, chúng ta không biết được liệu thuốc gây ức chế chuyển đẩy proton có gây ra nguy cơ về bệnh tiêu chảy và rạn xương hông hay không, nhưng có một cơ chế rõ ràng cho thấy đây là những nguy cơ có thể xảy ra. Axít trong dạ dày rất quan trọng để tiêu hóa thức ăn, và việc ngăn không cho axít sản sinh có thể dẫn tới việc cơ thể hấp thụ dinh dưỡng kém đi từ thức ăn đưa vào.

Việc hâp thụ các khoáng chất có thể cũng bị xáo trộn, và việc này có thể tác động tới xương. Ngoài ra, a-xít trong dạ dày hoạt động như một “máy thanh trùng” các vi khuẩn có thể xâm nhập từ đường ăn uống.

Việc các chức năng bị suy giảm do tác dụng của thuốc ngăn chặn axít sản sinh có thể gây ra nguy cơ phát sinh các vi khuẩn bất thường trong cơ thể xâm nhập sâu hơn xuống ruột, gây ra tiêu chảy và các triệu chứng khác.

Các tác giả cũng chỉ ra rằng rất nhiều người bị tái phát khi họ ngưng dùng thuốc ức chế chuyển đẩy proton. Sau khi a-xít bị ngăn chặn không cho sản sinh, nếu tác nhân chặn này không còn duy trì, có thể sinh ra việc tiết a-xít quá mức gây ra những triệu chứng trầm trọng hơn lúc đầu.

Gần đây, trong một nghiên cứu, những người mạnh khỏe (không bị chứng ăn không tiêu, nôn hay ợ nóng) được chữa bằng thuốc ức chế chuyển đẩy proton trong 8 tuần [2]. 44% có triệu chứng tiêu chảy hay ợ nóng sau khi dừng thuốc. Cần lưu ý rằng những người nay trước đây không có các triệu chứng đó.

Nghiên cứu này cũng được đưa ra trong một bài báo [3] với tiêu đề là “Bằng chứng của liệu pháp chữa trị bằng thuốc ức chế chuyển đẩy proton gây ra các triệu chứng của căn bệnh đang cần chữa trị”.

Với những ai đang tìm cách thoát khỏi sự phụ thuộc vào thuốc ức chế chuyển đẩy proton, tôi có hai lời khuyên. Trước hết, việc dùng thuốc phải được giảm dần dần, thông thường là sau vài tuần. Thứ hai, hãy dùng một loại thuốc nguồn gốc thiên nhiên thúc đẩy sự sản sinh dịch vị.

Ở đây có một sự lựa chọn khác là cam thảo (deglycyrrhizinated licorice). Liều dùng thông thường là 250 đến 500 gr, 15 phút trước mỗi bữa ăn và 1 đến 2 tiếng trước khi đi ngủ. Cam thảo được dùng như 1 loại thuốc, tốt nhất là nhai trước khi nuốt.

Ngoài ra, còn có các bước khác để giảm lượng tiêu hóa và giảm các triệu chứng tiêu hóa ợ lên trên ở mức nhiều nhất có thể. Việc nhai là 1 bước rất quan trọng.

Nhai đúng cách giúp tiêu hóa một cách tốt nhất. Nhai giúp trộn lẫn thức ăn với nước bọt (trong nước bọt có một loại men tên là amlase giúp phân giải tinh bột Amylase bắt đầu tiêu hóa các loại thức ăn có nhiều tinh bột như bánh mì, khoai tây, gạo, và mì ống.

Nhai cũng giúp nghiền nhỏ thức ăn, tăng bề mặt tiếp xúc của thức ăn với a xít và các dịch tiêu hóa. Thức ăn cần được nhai nhỏ nát ra trước khi nuốt.

Bên cạnh việc nhai kỹ, chúng ta cũng cần tránh ăn quá no và ăn quá muộn. Thông thường, nên tránh vừa ăn vừa uống, bởi điều này sẽ làm lõang các dịch tiêu hóa tiết ra, và do đó sẽ gây ra rối loạn tiêu hóa.

Cuối cùng, nên ăn riêng các loại thức ăn giàu protein, như thịt, cá, và pho mát không ăn cùng với các loại tinh bột như bánh mỳ, khoai tay, gạo, và mỳ ống. Như vậy, cơ thể sẽ tiêu hóa thức ăn một cách hiệu quả hơn.

Chúng ta không nhất thiết phải tuân thủ việc ăn uống (hoặc là cách kết hợp các đồ ăn) một cách quá nghiêm khắc, nhưng cũng nên cân nhắc điều này khi chúng ta định ăn vào ban tối, khi thông thường chúng ta ăn khá sát giờ đi ngủ.

Thực tế, tôi sẽ không ăn quá nhiều chất bột, tức là tôi sẽ ăn một lát thịt hay cá, hay một quả trứng ốp lết, một chút sa lát hoặc rau (nhưng không ăn khoai tây). Theo kinh nghiệm của tôi, cách ăn như vậy sẽ làm giảm rõ rệt các triệu chứng liên quan tới tiêu hóa.

Tài liệu tham kháo:

1. Ford AC, et al. Phương pháp trị bệnh ợ kinh niên. BMJ 2009;339:b248

2. Reimer C, et al. Phương pháp chữa bệnh bằng thuốc ức chế chuyển đẩy proton gây ra các triệu chứng liên quan tới a-xít sau khi ngưng thuốc trên những người tình nguyện khỏe mạnh. Gastroenterology. 2009;137(1):80–7

3. McColl, KEL, et al. Bằng chứng rằng biện pháp chữa trị bằng thuốc ức chế proton-pump gây ra các triệu chứng của căn bệnh đang cần chữa trị. Gastroenterology 2009;137(1): 20–22

Bác sĩ John Briffa là một dược sỹ sống tại Luân Đôn và là một nhà cầm bút về các vấn đề liên quan tới sức khỏe, đặc biệt là các loại thuốc giàu dinh dưỡng và thuốc có nguồn gốc tự nhiên. Trang web của ông là drbriffa.com

Bác sĩ John Briffa
(Theo The Epoch Times)

Đọc bản gốc tiếng Anh tại đây.