Các khủng hoảng xã hội và sức khỏe tâm thần ở Trung Quốc

Các bệnh nhân tâm thần tập hợp trước một hoạt động ngoài trời tại Bệnh viện Trung Sơn ở thành phố Trung Sơn của tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Theo ước tính chính thức từ Bộ Y tế Trung Quốc, Trung Quốc có hơn 100 triệu người mắc bệnh tâm thần. (China Photos/Getty Images)

Theo ước tính chính thức từ Bộ Y tế Trung Quốc, Trung Quốc có hơn 100 triệu người mắc bệnh tâm thần, trong đó có 16 triệu bệnh nhân bị các dạng nghiêm trọng của bệnh tâm thần. Trong số đó, chỉ có 20% nhận được hình thức điều trị nào đó, còn phần còn lại thì không được điều trị và được chăm sóc kém.

Một số thành phố như Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, đang báo cáo một sự tăng cao gấp mười lần của bệnh tâm thần trong 10 năm qua và không có đủ các dịch vụ sức khỏe tâm thần, các cơ sở, và các chuyên gia sức khỏe tâm thần.

Tại Trung Quốc, có 287.000 người tự tử hàng năm. Thành phần của các vụ tự tử thành công khác với phần còn lại của thế giới, trong đó phụ nữ nhiều hơn 25% so với nam giới (thường thì nam giới tự tử nhiều hơn) và 75% là ở nông thôn (thường thì tại các khu vực thành thị tự tử nhiều hơn).

Chỉ một phần ba những người đã tự sát được xác định là mắc bệnh tâm thần. Nhưng những trường hợp tự tử bột phát sử dụng thuốc trừ sâu ở các vùng nông thôn xa xôi có dịch vụ cấp cứu hạn chế, thường dẫn đến tử vong ngoài ý muốn. Tuy nhiên, các dữ liệu mới nhất cho thấy rằng số nam giới ở khu vực đô thị đang tăng lên, trong khi số phụ nữ chết vì tự tử ở nông thôn đã giảm 30%.

Các nguyên nhân tự tử khác

Theo khảo sát được công bố bởi Trung tâm Kiểm soát Bệnh dịch Trung Quốc, hầu hết những nguyên nhân gây căng thẳng mà đã dẫn tới hầu hết các cố gắng tự tử ở Trung Quốc nằm trong các xung đột gia đình, và các vấn đề về mối quan hệ hôn nhân và tình yêu. Các báo cáo gần đây đã dẫn đến một số nguyên nhân mới: những người bị mất nhà cửa và đất đai cho các dự án xây dựng của nhà nước, các công nhân phải sống dưới áp lực và sự giám sát thường xuyên và phải làm việc nhiều giờ, và các quan chức nhà nước đang bị điều tra về tội tham nhũng.

Sáng ngày 13 tháng 11 năm 2009, một phụ nữ 47 tuổi tên là Fuzhen Tang ở thôn Jinghua, thành phố Thành Đô, đã tự thiêu trên nóc nhà của bà khi nó được lệnh phải bị phá hủy. Bà đã chết sau khi được đưa đến bệnh viện.

>> Bị phá dỡ nhà, một phụ nữ lớn tuổi tự thiêu.

Mấy tháng qua tại cơ sở làm việc tại Thẩm Quyến của Foxconn, nhà sản xuất các bộ phận của các sản phẩm và máy tính Apple, 12 công nhân đã nhảy từ nóc một toà nhà cao tầng, còn 1 người đã cắt cổ tay để tự tử; 11 người trong số này đã chết. Những người từng làm công nhân tại Foxconn đã than phiền về sự căng thẳng cực độ của khối lượng công việc và lối sống bán quân sự bên trong cơ sở này.

Hôm 26 tháng 6, Liu Yajun một giám đốc 50 tuổi, và là bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc của Trung ương Cục miền Nam của Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc bị cho là đã tự sát trong một cuộc điều tra tham nhũng đối với ông này. Trong những tháng gần đây 7 cộng sự cấp cao của ông này đã bị giam giữ để điều tra.

Mặc dù các nguyên nhân kể trên có thể giải thích cho một số lượng tương đối nhỏ các vụ tự tử, nhưng những vụ tự tử này đã gây ra sự chú ý của công chúng lớn hơn rất nhiều, và có thể bị người ta bắt chước trong các tình huống tương tự. Những trường hợp như vậy cũng đưa ra những thách thức mới cho việc phòng chống và can thiệp hành vi tự sát bởi vì chúng có liên quan tới các yếu tố vượt ra ngoài lĩnh vực sức khỏe tâm thần.

Sự gia tăng của tội phạm giết người tàn bạo

Hành động giết người có thể gây ra bởi các bệnh nhân tâm thần và có thể là không. Tại Trung Quốc, 75% những người phạm tội giết người đã được khám tâm thần cho thấy họ mắc bệnh tâm thần nặng.

Tuy nhiên, hầu hết những người đã phạm tội giết người không có cơ hội được khám. Một trường hợp đáng chú ý nhất là của Qiu Xinhua người tỉnh Thiểm Tây. Ông ta nghi ngờ rằng một trong những nạn nhân đã cưỡng bức vợ mình và đã giết chết 10 người một cách vô cùng tàn bạo. Ông ta đã giết thêm 1 người nữa và làm 2 người trọng thương trong khi cố gắng chạy trốn.

Một bác sĩ tâm thần địa phương đã phân tích trường hợp của ông ta, tiền sử bệnh tâm thần của gia đình ông ta và đề nghị làm một cuộc giám định tâm thần pháp y, mà sau này được vợ ông Qiu yêu cầu. Bất chấp sự ủng hộ công khai của 5 vị giáo sư luật và các học giả thuộc các trường đại học ở Bắc Kinh để tiến hành giám định tâm thần, vị Thẩm phán đã bác bỏ yêu cầu đó và phán ông án tử hình.

Hàng loạt các vụ giết học sinh gần đây đã đặt ra câu hỏi về tình trạng tâm thần của các thủ phạm.

Sáng ngày 23 tháng 3, Zheng Minsheng, một bác sĩ phẫu thuật thất nghiệp, đã tàn sát một đám trẻ em tụ tập tại cổng Trường tiểu học thực nghiệm Nam Bình ở tỉnh Phúc Kiến bằng một con dao dài. 8 đứa trẻ đã chết và 5 em bị thương nặng. Ông ta đã bị tử hình vào ngày 28 tháng 4, chỉ 36 ngày sau vụ chém giết. Không có giám định tâm thần pháp y nào đã được thực hiện.

>> Chín học sinh tiểu học bị sát hại trên đường đến trường.

Theo các bản tin rải rác, Zheng đã bị sa thải vì ông ta có bệnh tâm thần. Ông ta cũng từng phàn nàn rằng ông ta không thể tìm thấy tình yêu bởi vì không có nhà. Ông cũng đổ lỗi cho một phụ nữ tên Ye và gia đình cô vì đã chia rẽ mối quan hệ của họ. Ông ta có 5 người anh em tất cả đều bị thất nghiệp. Ông ta thừa nhận rằng ông căm ghét xã hội và những người có liên quan trong chuyện tình cảm của mình. Ông ta nói là đã dự định giết 30 trẻ em.

Bốn ngày sau phiên toà, ở phía trước của một trường tiểu học tại tỉnh Quảng Tây, một người đàn ông đã giết chết 2 nạn nhân, trong đó có một học sinh 8 tuổi. Người đàn ông này được biết là có bệnh tâm thần.

Ngày 28 tháng 4 tại tỉnh Quảng Đông, một cựu giáo viên đã làm bị thương 18 học sinh tiểu học và một giáo viên bằng một con dao. Ngày 29 tháng 4 tại tỉnh Giang Tô, 29 trẻ em và 3 giáo viên đã bị thương trong một nhà trẻ, theo các phương tiện truyền thông của nhà nước. Ngày 30 tháng 4 tại tỉnh Sơn Đông, 5 trẻ em đã bị thương tại một trường tiểu học. Lần này, kẻ giết người sử dụng một cái búa, thay vì một con dao. Vụ gần đây nhất và chết chóc nhất là ở tỉnh Thiểm Tây. 7 trẻ em và 2 người lớn đã bị giết trong một nhà trẻ bằng một con dao phay pha thịt, vào ngày 12 tháng 5.

Không có thông tin thêm để xác định động cơ và tình trạng tâm thần của những kẻ giết trẻ em này. Mọi người đang tự hỏi, liệu những sự kiện này có phải là hậu quả của một cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần hay một cuộc khủng hoảng xã hội, hay là cả hai hay không.

Bác sỹ y khoa Jingduan Yang có chứng chỉ của Hội đồng Thần kinh học và Tâm thần học Hoa Kỳ, hành nghề tại Philadelphia.

Bác sĩ Jingduan Yang
(Theo The Epoch Times)

Bản tiếng Anh có tại đây.