Hệ thống thoát nước cổ xưa cứu thành phố khỏi ngập lụt

Bản đồ mương Phúc Thọ đời nhà Thanh. (Tư liệu thời báo Đại Kỷ Nguyên)

Một hệ thống thoát nước 900 năm tuổi đã cứu một thành phố tại miền Nam Trung Quốc thoát khỏi lũ lụt nghiêm trọng khiến hơn 100 người chết và một triệu người bị mất nhà cửa trên khắp khu vực.

Những cơn mưa xối xả và lũ lụt bất ngờ vào mùa hè năm nay đã gây thiệt hại hàng tỉ đô-la. Riêng tuần vừa qua, khoảng 40 người đã thiệt mạng trong một chuỗi các vụ lở đất. Thậm chí đập Tam Hiệp được xây dựng để ngăn 22 tỉ mét khối nước lũ, cũng được cho là sẽ bị thử thách nghiêm trọng.

Tuy nhiên 100.000 người dân tại thành phố cổ Cống Châu ở tỉnh Giang Tây miền nam Trung Quốc, đã được khô ráo, an toàn, nhờ vào hai con mương được xây dựng từ thời nhà Tống, thứ mà gần đây đã cho thấy còn hiệu quả hơn nhiều cho với các hệ thống cống rãnh hiện đại trong việc đương đầu với mưa lớn.

Các con mương được xây dựng trước những cuộc Thập tự chinh ở phương Tây

Theo sử sách ghi chép, Cống Châu thường bị ngập lụt. Khi Lưu Chủ là quan tổng đốc từ năm 1068 đến năm 1077, ông đã thiết kế và cho xây dựng các con phố trong thành, và xây dựng hai con mương dọc theo sơ đồ bố trí các con phố và dựa theo các đặc điểm địa thế. Ông đặt tên hai con mương là “Phúc” hay hạnh phúc, và “Thọ” hay trường tồn.

Hai con mương dài, được xây bằng gạch với chiều dài tổng cộng là 7,83 dặm, chạy xuyên suốt thành phố và dẫn nước lũ vào hai cái ao có chức năng làm bể chứa. Hệ thống thoát nước cũng sử dụng địa hình lồi của thành phố để nhanh chóng đưa nước ra ngoài.

Hệ thống này cung cấp đầy đủ chức năng cho hệ thống nước thải đô thị, thoát nước mưa và điều chỉnh độ ẩm. Bể chứa dùng để nuôi cá, và nước thải được sử dụng như phân bón hữu cơ, tạo thành một vòng tuần hoàn môi trường tự nhiên.

Ông Wan Young, một chuyên gia thẩm định đồ cổ thuộc bảo tàng Di sản Thành phố Cống Châu, nói: “Một cái bơm nước thường được dùng nếu dốc cống không đủ cao. Tuy nhiên, mương Phúc Thọ có lợi thế của địa hình đặc biệt để dẫn nước mưa và nước thải ra sông.”

Một vài chuyên gia ước tính con kênh có thể điều tiết được khoảng 3 hoặc 4 lần lượng nước mưa và nước thải được xử lý hiện nay.

Lưu Chủ sau này được thăng quan lên vị trí tương đương với chức vụ Phó bộ trưởng Thủy lợi vào năm 1087.

(Theo The Epoch Times)

Bản tiếng Anh có tại đây.