‘Đại ca’ siết chặt kiểm soát ở Trung Quốc

Báo cáo của Quốc hội Mỹ trình bày chi tiết việc trấn áp các luật sư và những rủi ro cho các công ty nước ngoài

Tự do biểu đạt: Lawrence Liu, luật sư cao cấp cho Ủy ban liên Quốc hội-Hành pháp về Trung Quốc, nói rằng các hạn chế tự do biểu đạt ở Trung Quốc trong 12 tháng qua đang phát triển theo những cách mới (Gary Feuerberg/Epoch Times)

Washington, D.C. – Trong 12 tháng qua, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã trở nên tích cực hơn trong việc mở rộng các luật và quy định để kiểm soát một số lượng ngày càng tăng các phương diện của cuộc sống hàng ngày, đặc biệt là mạng Internet và điện thoại di động, và trong việc trấn áp sự biểu đạt độc lập thuộc mọi hình thức: biểu đạt tôn giáo, những người đi khiếu kiện, và các phương tiện truyền thông.

Ủy ban liên Quốc hội-Hành pháp về Trung Quốc (CECC) đã công bố bản báo cáo thường niên 2010 của mình, trình bày chi tiết các diễn biến đáng lo ngại bắt đầu từ tháng 11 năm 2009. Bản báo cáo lưu ý việc trấn áp ngày một hà khắc đối với nghề luật sư, có liên quan đến những người bảo vệ nhân quyền và những người làm ăn ở Trung Quốc.

Chính quyền Trung Quốc đã đưa ra một cách tu từ mới cho việc tuân thủ của họ với các chuẩn mực quốc tế về nhân quyền và cách tu từ này nhiều khả năng sẽ cản trở việc đối thoại Mỹ-Trung. Chính quyền cộng sản đã trở nên bạo dạn, nói rằng các chính sách Internet của họ tuân theo luật pháp quốc tế.

Chính quyền Trung Quốc đã phát triển một công cụ nữa để kiểm soát sự bất đồng quan điểm bằng cách ngày càng đe dọa cấm những người bảo vệ và bênh vực nhân quyền bức xúc với chế độ không được đi ra khỏi đất nước. Chính quyền coi việc đi ra nước ngoài của họ là một mối đe dọa cho “an ninh quốc gia”, là một điều có thể “gây ra một tổn thất lớn cho quyền lợi quốc gia.”

Rủi ro cho các công ty nước ngoài tăng lên

Hiện nay ngay cả các hoạt động kinh doanh bình thường cũng bị chính quyền nhắm vào. Nhà địa chất học và công dân Mỹ Xue Feng đã bị kết án 8 năm tù hồi tháng 7 với tội danh cung cấp bí mật nhà nước một cách bất hợp pháp. Ông Feng làm việc cho một công ty Mỹ và đã tạo điều kiện cho hãng của mình mua được một cơ sở dữ liệu ngành công nghiệp dầu lửa của Trung Quốc.

Những thông tin này đã bị phân loại là một bí mật nhà nước chỉ sau khi ông Feng dàn xếp việc mua bán. Ông Feng đã bị giam giữ 2 năm trước khi kết án. Theo Huffington Post, ông nói rằng ông đã bị làm bỏng bằng thuốc lá đang cháy ở trên hai cánh tay.

Vụ việc này là một tin tức đáng báo động cho bất cứ ai định làm việc trong một ngành công nghiệp trong đó có sở hữu nhà nước. Rủi ro bị buộc tội vi phạm các luật về bí mật nhà nước “đã làm phức tạp việc thu thập hợp pháp các thông tin thương mại,” báo cáo nói, và đi ngược lại “thông lệ chuẩn mực kinh doanh quốc tế và phá hoại pháp quyền.”

Quyết định của Google vào tháng 1 năm nay là không tiếp tục kiểm duyệt theo ý muốn của chính quyền nữa đã được đưa tin rất nhiều trên các phương tiện truyền thông. Bản báo cáo nói rằng cuộc tranh cãi xung quanh Google đã minh họa cho sự bất kiên nhẫn thường thấy của chính quyền đối với “các công ty tư nhân mà chính quyền cho là đã tăng trưởng thành quá lớn hay quá thành công.” Trường hợp của Google cũng cho thấy rằng các yêu cầu kiểm duyệt của chính quyền có tác dụng như các rào cản thương mại, bắt buộc các công ty nước ngoài ngừng việc cung cấp các dịch vụ cho công dân Trung Quốc.

Tại một buổi thảo luận bàn tròn của CECC, hôm 20 tháng 10 tại Capitol Hill (nơi đặt trụ sở của Quốc hội Mỹ), Lawrence Liu, luật sư cao cấp của CECC, nói rằng chính quyền Trung Quốc đã phát hành một quyển sách trắng hồi tháng 6, nói rằng Trung Quốc bảo đảm quyền tự do ngôn luận trên mạng Internet – bất chấp cả việc Google quyết định như vậy và rất nhiều người sử dụng Internet đang bị giam ở trong tù. Chính quyền Trung Quốc đã luôn chạy một “chiến dịch ngoại giao quan hệ công chúng”, lập luận rằng “việc mà họ đang làm chính là những điều mà các nước khác đang làm,” ông Liu nói.

Lối tu từ mới của chính quyền Trung Quốc về việc tuân thủ của họ với các chuẩn mực nhân quyền quốc tế đã “tạo ra các thách thức mới cho đối thoại Mỹ-Trung”, bản báo cáo nói.

Thêm những hạn chế đối với các luật sư

Trong năm qua, ủy ban đã lưu ý việc trấn áp tràn lan của chính quyền đối với các luật sư nhân quyền với “việc giam giữ ngoài vòng pháp luật, xử phạt hành chính, và sách nhiễu.” Hồi tháng 4, các hạn chế còn lớn hơn đối với nghề luật đã được công bố.

Trong chuyến thăm của Tổng thống Obama đến Trung Quốc, các quan chức an ninh Trung Quốc đã giam lỏng tại gia hoặc giám sát “hàng chục” luật sư và người bảo vệ nhân quyền, theo bản báo cáo dẫn nguồn của tổ chức Ân xá Quốc tế. Tên của các luật sư bao gồm một số luật sư nhân quyền nổi tiếng: Jiang Tianyong, Li Xiongbing, Li Heping, và Mo Shaoping, với 3-4 cảnh sát đứng gác ở quanh nhà họ.

Luật sư nhân quyền nổi tiếng Cao Trí Thịnh cũng đã bị tống giam, bị giam lỏng tại gia và bị tra tấn. Cuối tháng 3 năm nay, ông Cao đã “tái xuất hiện” sau khi “biến mất” hơn một năm, và sau đó lại “biến mất” vào cuối tháng 4.

Vào cuối năm 2009, ở Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, luật sư Wang Yonghang đã bị kết án 7 năm tù giam, trong một phiên tòa xét xử kín và không có luật sư bào chữa. “Tội” của ông la “bào chữa cho các học viên Pháp Luân Công và đăng các bài viết trên các trang web ở bên ngoài Trung Quốc.” Theo tin đã đưa, ông đã bị đánh đập 3 lần và bị thương nặng ở mắt cá chân, có các nhân chứng xác nhận hồi tháng Giêng.

Chính quyền Trung Quốc trong năm 2010 đã tiếp tục sử dụng việc cấp phép hàng năm cho các luật sư như một phương pháp để “bịt miệng” các luật sư nhân quyền và “đe dọa các luật sư khác không được tham gia với họ,” bản báo cáo nói. Hồi tháng 7, sáu luật sư nhân quyền , bao gồm Jiang Tianyong, đã bị từ chối cấp giấy phép hành nghề. Một số luật sư đã vượt qua việc đánh giá chỉ sau khi “cam đoan là họ sẽ tránh các vụ nhạy cảm hoặc từ chối phỏng vấn của báo chí,” bản báo cáo nói, dẫn nguồn tin của Đài phát thanh Châu Á Tự do (RFA).

Hành vi khiếu kiện ‘không bình thường’

Theo Hiến pháp Trung Quốc, các công dân có quyền hợp pháp được khiếu kiện lên chính quyền, tòa án hoặc Đảng để trình bày những mối bất bình của mình – một hệ thống được đưa ra để cung cấp một cửa cho các công dân Trung Quốc bị đối xử bất công. Bất chấp quyền được khiếu kiện và việc cấm trả thù trù dập, các công dân thường phải đối mặt với “việc sách nhiễu, bạo lực, hoặc giam giữ trong các trại cải tạo lao động, bệnh viện tâm thần, và các ‘hắc lao’ nằm ngoài hệ thống luật pháp,” bản báo cáo nói.

Năm nay, những người đi khiếu kiện đã phải đối mặt với nhiều sự ngược đãi hơn. Ở Thẩm Quyến, chính quyền đã xác định 14 loại hành vi khiếu kiện “bất bình thường”, chẳng hạn như hô khẩu hiệu, mà có thể được dùng để đưa người khiếu kiện vào trại cải tạo lao động. Các tỉnh và thành phố khác cũng đã ban hành các quy định tương tự.

Năm nay, chính quyền Trung Quốc đã đặc biệt cứng rắn đối với việc khiếu kiện mà có thể ảnh hưởng đến Hội chợ Quốc tế Thượng Hải 2010. Một số người khiếu kiện thay mặt 18.000 hộ gia đình đã bị mất nhà cửa trong việc chuẩn bị cho sự kiện này cuối cùng đã phải ở trong trại cải tạo lao động.

Các “hắc lao” vẫn được sử dụng bởi các quan chức địa phương để giam giữ những người khiếu kiện tại các địa điểm giam giữ bí mật để ngăn những người khiếu kiện đi đến Bắc Kinh hay thủ phủ các tỉnh khác. Hồi tháng 6, Xu Lingjun từ tỉnh Thiểm Tây đã bị chết đói trong một hắc lao.

Nhiều khi những người khiếu kiện bị đưa vào các bệnh viện tâm thần. Năm nay, bản báo cáo dẫn chứng một trường hợp đã nhận được rất nhiều sự chú ý của công luận do một bài viết ở Trung Quốc liên quan đến một người khiếu kiện ở tỉnh Hà Nam có tên Xu Lindong, người đã bị giữ trong một bệnh viện tâm thần 6 năm rưỡi. Ông Xu đa bị cùm 48 lần, bị cho điện giật vào 54 dịp, và bị bắt phải uống thuốc điều trị bệnh tâm thần. Ông Xu đã bị dán nhãn là bị bệnh tâm thần vì ông đã nộp một đơn kiện cho một người bạn bị tàn tật về một vụ tranh chấp đất đai với chính quyền địa phương.

Pháp Luân Công

Năm nay, bản báo cáo tập trung vào Hội chợ Quốc tế Thượng Hải 2010 trong phần bình luận về cuộc đàn áp Pháp Luân Công. Được tổ chức từ tháng 5 đến tháng 10, chính quyền Trung Quốc đã sử dụng Hội chợ Thượng Hải như một cái cớ để đàn áp các học viên Pháp Luân Công. Bản báo cáo của CECC viết:

“Trong thời gian trước và trong Hội chợ Thượng Hải, chính quyền đã thực hiện các chiến dịch tuyên truyền nhạo báng Pháp Luân Công, thực hiện việc giám sát chặt chẽ các học viên, bắt giam và bỏ tù số lượng lớn các học viên, và tra tấn cũng như ngược đãi một số học viên từ chối không từ bỏ Pháp Luân Công trong tù và các trại cải tạo lao động.”

Hồi tháng 5, Trung tâm Thông tin Pháp Luân Đại Pháp có trụ sở ở Mỹ đã ghi chép lại 127 trường hợp chính quyền Trung Quốc bắt giam các học viên ở khu vực Thượng Hải, và 26 người được biết là đang phải thi hành án tù.

Bản báo cáo đã lưu ý rằng cuộc đàn áp các học viên đã được mở rộng vượt rất xa ra khỏi khu vực thành phố Thượng Hải, thậm chí cách xa Thượng Hải như tỉnh Giang Tây, cách xa 1.126 km.

Ủy ban liên Quốc hội-Hành pháp về Trung Quốc CECC được thành lập năm 2000 theo một luật của Quốc hội Mỹ để theo dõi tình hình nhân quyền và pháp quyền ở nước Trung Quốc cộng sản, và trình một bản báo cáo thường niên. Ủy ban này lưỡng đảng, bao gồm các thành viên của cả hai chính đảng chính thuộc cả hai viện Quốc hội, cũng như các quan chức cao cấp của chính quyền do tổng thống bổ nhiệm.

Gary Feuerberg
(Theo The Epoch Times)

Bản tiếng Anh có tại đây.