Năm linh vật trong văn hóa Trung Hoa

Tượng Tì Hưu trước Ung Hòa Cung ở Bắc Kinh. (Ảnh: Secret China)

1. Tì Hưu

Tì Hưu. (Ảnh: Secret China)

Tì Hưu còn còn được gọi là Tịch Tà (Pi Xie), có nghĩa là trừ tà, nằm ở phương Bắc của Trung Quốc. Nó là một trong những linh vật trong văn hóa Trung Hoa. Giống vật này có hai loài khác nhau. Loài có một sừng được gọi là Thiên Lộc, và loài có hai sừng được biết đến với cái tên Tịch Tà. Nó có cánh ngắn, đuôi quăn, có bờm và một chòm râu. Tì Hưu được coi như một linh vật bởi vì mồm của nó mở càng rộng thì tiền kiếm được càng nhiều. Bụng của nó càng phệ thì nó càng chứa được nhiều tiền. Người ta thích Tì Hưu vì nó có một đặc điểm khác thường là nó có mồm nhưng lại không có bộ phận bài tiết. Điều này tượng trưng cho sự dành dụm, chứ không tiêu tiền. Người mong muốn được giống như Tì Hưu, là không phải chi tiêu nhiều tiền, hay mãi mãi có được sự may mắn và giàu sang. Tì Hưu nói chung được dùng làm biểu tượng cho tỉ giá hối đoái, chứng khoán, tài chính, đua ngựa, thương nghiệp và các kênh kiếm tiền khác mà chủ yếu dựa vào may mắn. Do đó, những ngành thương mại này sẽ đặt tượng Tì Hưu trong công ty hay sở làm nơi tiến hành công việc kinh doanh. Tuy nhiên, Tì Hưu sẽ không linh đối với những ai vi phạm luật pháp hoặc phạm tội, vì đó là một con vật linh thiêng.

2. Long (Rồng)

Rồng. (Ảnh: Secret China)

Rồng tượng trưng cho tôn ti trật tự của người Trung Quốc từ thời xa xưa, ngụ ý về nền tảng của một hoàng đế. Truyền thuyết kể rằng Rồng sinh được chín người con. Con cả Tù Ngưu thích âm nhạc, con thứ hai Nhai Xế thích giết chóc, con thứ ba Trào Phong thích mạo hiểm, con thứ tư Bá Hạ thích mang vật nặng, con thứ năm Bệ Ngạn thích kiện cáo và luật pháp, con thứ sáu Li Vẫn háu ăn, con thứ bảy Thao Thiết thích ăn uống, con thứ tám Phụ Hí thích pháo hoa và con thứ chín Bồ Lao thích tiếng rung và tiếng vọng. Trong số các người con, hình dáng bên ngoài của người con thứ tư giống như một con rùa với một đầu giống như rồng và được gọi là Long Quy. Người ta kể rằng Thần Nữ Oa chống bầu trời sập bằng tứ chi của con Bá Hạ (Long Quy). Vì Long Quy thích mang vật nặng, nên người ta nói rằng nó có thể tiêu trừ tai họa và giải vận đen cho mọi người, cũng có thể trông nhà, làm cho gia đình thịnh vượng, có thể mang lại may mắn và hạnh phúc cho mọi người. Rồng được gắn với người đàn ông và là linh vật cao quý nhất trong tư tưởng của người Trung Quốc. Nó cũng được coi như biểu tượng của sự mạnh mẽ, sức mạnh, sự xuất chúng và thịnh vượng.

3. Phượng (Phượng Hoàng)

Phượng. (Ảnh: Secret China)

Phượng Hoàng là “vua của các loài chim” và cũng là loài chim thiêng liêng nổi tiếng nhất trong thời Trung Quốc cổ đại. Hình dạng ban đầu của con gà (Dậu) trong 12 con giáp của tử vi Trung Quốc chính là Phượng hoàng. Phượng Hoàng nguyên ban đầu, còn được biết đến là Chim Lửa hay Phượng Hoàng Lửa, gắn với người đàn ông, trong khi Rồng gắn với người đàn bà, đại diện cho các thủy sinh vật. Tuy nhiên vào triều Hán, Hoàng Đế Lưu Bang đã tuyên bố rằng ông đã được sinh ra như một sự chuyển sinh của một con rồng trắng. Bởi vì Hoàng Đế là Thiên Tử (con trời), nên Rồng đã hoán đổi vai trò với Phượng Hoàng, từ sự liện hệ với phụ nữ đổi thành sự liên hệ với đàn ông. Phượng Hoàng khi đó đã chấp nhận các đặc tính của phụ nữ và trở thành biểu tượng của Nữ Hoàng. Trong hàng nghìn năm, Phượng Hoàng biểu trưng cho cái đẹp, may mắn, lòng tốt, sự thanh bình, đức hạnh, tự nhiên, cũng như hướng đến Thiên Ý và ủng hộ sự tu luyện của con người, mang đến hòa bình và tươi sáng. Đôi khi nó được sử dụng như một sự ẩn dụ để biểu thị cho tình yêu dâng hiến giữa vợ chồng, hay những người mà được cầu chúc có đám cưới hạnh phúc.

4. Quy (Rùa)

Rùa. (Ảnh: Secret China)

Người Trung Quốc tin tưởng sâu sắc rằng rất nhiều bí mật của trời đất ẩn chứa trong con Rùa vì những hình thù và các đường phức tạp trên mai của nó. Do đó, rùa trở thành một sinh vật bí hiểm và mang ý nghĩa văn hóa phong phú. Nó cũng tượng trưng cho sự trường thọ, do tuổi thọ rất cao của chúng. Thông thường người ta hay sử dụng sự ẩn dụ “tuổi rùa” hay “tuổi sếu” nhằm biểu thị mong muốn một người sẽ sống lâu như rùa hay sếu. Từ xa xưa, người ta đã tin rằng rùa có thể mang đến điềm lành, nên nó trở thành một loài vật linh thiêng giống như một sinh vật tiên tri và thần thánh. Một con rùa làm bằng ngọc bích được đặt trong nhà có thể điều hòa âm dương, điều chỉnh từ trường tự nhiên, và giúp cho gia đình thêm thịnh vượng. Một con rùa làm bằng ngọc bích cũng cũng có thể được dùng để giữ nhà, đảm bảo sự an toàn và giàu có cho ngôi nhà đó.

5. Lân (Kỳ Lân)

Kỳ Lân. (Ảnh: Secret China)

Con đực được gọi là Kỳ và con cái là Lân. Hình dạng của nó rất kỳ lạ với đầu rồng, sừng hươu, móng ngựa, đuôi bò, trán sói, và mình phủ toàn vẩy với nhiều màu sắc. Truyền thuyết kể rằng ở bất cứ đâu mà Kỳ Lân đến thì sẽ mang lại nhiều may mắn. Do đó nó tượng trưng cho “may mắn”. Trong văn hóa Trung Quốc, nó là một biểu tượng may mắn, người ta nói rằng “Kỳ Lân xuất hiện vào thời hưng thịnh”. Mọi người tin rằng Kỳ Lân được coi như một linh vật có thể loại bỏ điều xấu, trừ tà, giữ nhà, và giúp nhanh chóng giàu sang, thăng tiến. Kỳ Lân được sử dụng trong nhiều dịp để tượng trưng cho sự cảm kích, tình bằng hữu, sự chúc tụng, đức hạnh cao và sự sung túc.

(Theo Secret China)

Bản tiếng Anh có tại đây.